Veel mensen merken dat hun energierekening stijgt wanneer de gasprijs omhoog gaat. Maar wat heeft gas eigenlijk te maken met de prijs van elektriciteit? In dit artikel leggen we dat stap voor stap uit.
Je krijgt onder andere antwoord op de volgende vragen:
- Heeft de gasprijs echt invloed op de stroomprijs?
- Waarom wordt elektriciteit duurder als gas duurder wordt?
- Waarom zorgt meer zonne energie niet altijd voor goedkope stroom?
- Waarom schommelen energieprijzen tegenwoordig steeds vaker?
- Wat kun je als huishouden doen om minder last te hebben van hoge stroomprijzen?
- Hoe kan een thuisbatterij helpen om slimmer met energie om te gaan?
Waarom gas en elektriciteit met elkaar verbonden zijn
Gas en elektriciteit lijken twee verschillende energievormen. Gas gebruik je bijvoorbeeld om je huis te verwarmen of om te koken. Elektriciteit gebruik je voor verlichting, huishoudelijke apparaten en het opladen van je telefoon of elektrische auto.
Toch zijn de prijzen van gas en stroom sterk met elkaar verbonden. Dat komt doordat gas een belangrijke rol speelt in de productie van elektriciteit.
In Europa wordt een groot deel van de stroom namelijk opgewekt in gascentrales. Dat zijn grote centrales die aardgas verbranden om elektriciteit te produceren. Wanneer gas duurder wordt, stijgen de kosten van deze centrales. En omdat deze centrales vaak nodig zijn om aan de totale vraag naar elektriciteit te voldoen, werkt die prijsstijging meestal door in de stroomprijs.
Hoe de prijs van elektriciteit wordt bepaald
Om te begrijpen waarom gas zo’n grote invloed heeft, helpt het om te weten hoe de elektriciteitsmarkt werkt.
Elektriciteit wordt opgewekt door verschillende energiebronnen, zoals:
- Zonnepanelen
- Windmolens
- Waterkrachtcentrales
- Kerncentrales
- Kolencentrales
- Gascentrales
De goedkoopste energiebronnen worden als eerste gebruikt. Zonne en windenergie hebben bijvoorbeeld geen brandstofkosten en staan daardoor vaak bovenaan in de volgorde.
Maar de uiteindelijke prijs van elektriciteit wordt bepaald door de laatste energiebron die nodig is om aan de vraag te voldoen.
Stel dat zon en wind samen al een groot deel van de stroom leveren. Maar er is nog net iets meer elektriciteit nodig om iedereen van stroom te voorzien. Dan wordt er een gascentrale ingeschakeld.
De kosten van die centrale bepalen op dat moment de stroomprijs op de energiemarkt. Omdat gascentrales relatief duur zijn om te laten draaien, kan de prijs van elektriciteit daardoor flink stijgen.
Waarom de gasprijs zo sterk kan schommelen
De prijs van gas wordt bepaald op de internationale energiemarkt. Nederland produceert zelf nog maar een klein deel van het gas dat we gebruiken, waardoor we voor een groot deel afhankelijk zijn van import uit andere landen.
De gasprijs wordt onder andere beïnvloed door:
- Vraag naar gas in Europa en Azië
- Koude winters waardoor meer gas wordt gebruikt
- Hoeveel gas er beschikbaar is op de wereldmarkt
- Geopolitieke spanningen en conflicten
Een voorbeeld hiervan is de oorlog en onrust in het Midden-Oosten. In deze regio wordt veel energie geproduceerd en vervoerd. Wanneer daar spanningen ontstaan, vrezen energiemarkten dat leveringen verstoord kunnen raken.
Landen proberen dan vaak extra gas in te kopen om hun voorraden veilig te stellen. Daardoor stijgt de vraag en loopt de prijs op. Omdat gascentrales elektriciteit produceren met datzelfde gas, zie je die prijsstijging vaak ook terug in de stroomprijs.
Maar we hebben toch steeds meer zonne energie?
Veel mensen denken dat stroom automatisch goedkoper wordt nu er steeds meer zonnepanelen en windmolens zijn. Op zonnige dagen kan er inderdaad veel goedkope elektriciteit beschikbaar zijn.
Toch lost dat het probleem niet volledig op.
Elektriciteit moet namelijk op elk moment precies worden geproduceerd wanneer mensen het gebruiken. Het opslaan van grote hoeveelheden elektriciteit is lastig en gebeurt nog maar beperkt.
Wanneer de zon ondergaat of de wind wegvalt, moet er alsnog elektriciteit worden geproduceerd. Op dat soort momenten springen vaak gascentrales bij om het elektriciteitsnet stabiel te houden.
Daardoor blijft de gasprijs een belangrijke factor voor de uiteindelijke stroomprijs.
Waarom energieprijzen steeds meer schommelen
Door de groei van zonne en windenergie ontstaan er steeds grotere verschillen in stroomprijzen gedurende de dag.
Op momenten met veel zon en wind kan er veel elektriciteit beschikbaar zijn. De prijs kan dan tijdelijk erg laag worden.
Maar wanneer het aanbod van duurzame energie afneemt en de vraag hoog blijft, moeten andere centrales bijspringen. Vaak zijn dat gascentrales, waardoor de prijs weer kan stijgen.
Dit zorgt ervoor dat energieprijzen steeds vaker schommelen. Soms zelfs per uur.
Wat je kunt doen tegen hoge stroomprijzen
Hoewel je geen invloed hebt op de gasprijs of geopolitieke gebeurtenissen, kun je wel invloed hebben op hoe afhankelijk je bent van hoge stroomprijzen.
Steeds meer huishoudens kiezen daarom voor oplossingen waarmee ze zelf energie kunnen opwekken en opslaan.
Je eigen energie opwekken
Zonnepanelen zijn vaak de eerste stap. Ze zetten zonlicht om in elektriciteit die je direct in huis kunt gebruiken.
Daardoor hoef je minder stroom van het net te kopen. Op zonnige dagen kan een groot deel van je energieverbruik worden gedekt door je eigen zonnepanelen.
Maar vaak produceer je overdag meer stroom dan je op dat moment gebruikt.
Leestip: Onze complete gids over zonnepanelen.
Energie opslaan met een thuisbatterij
Een thuisbatterij kan de stroom opslaan die je zonnepanelen overdag opwekken. In plaats van die energie direct terug te leveren aan het net, bewaar je die voor later.
Wanneer de zon ondergaat en je energie nodig hebt, gebruik je eerst de opgeslagen stroom uit de batterij. Daardoor hoef je minder dure stroom van het net te kopen.
Daarnaast kan een thuisbatterij ook slim inspelen op schommelingen in energieprijzen. Wanneer stroom goedkoop is, kan de batterij energie opslaan. Wanneer de prijs later stijgt, gebruik je die energie in huis.
Hierdoor betaal je gemiddeld een lagere prijs per kilowattuur.
Leestip: Onze complete gids over thuisbatterijen.
Meer grip op je energiekosten
De energiemarkt verandert snel. Gasprijzen blijven voorlopig invloed houden op de stroomprijs, omdat gascentrales nog steeds nodig zijn om het elektriciteitsnet stabiel te houden.
Geopolitieke gebeurtenissen, zoals conflicten in belangrijke energiegebieden, kunnen daardoor ook in de toekomst invloed blijven hebben op wat je betaalt voor energie.
Maar huishoudens krijgen steeds meer mogelijkheden om daar minder afhankelijk van te worden.
Door zelf energie op te wekken met zonnepanelen en die energie op te slaan in een thuisbatterij kun je je eigen stroom slim gebruiken. Je koopt minder stroom op dure momenten en kunt juist profiteren van goedkope energie.
Dat geeft meer controle over je energiekosten en maakt je minder kwetsbaar voor stijgende energieprijzen.
Benieuwd wat in jouw situatie mogelijk is?
Iedere woning en elk energieverbruik is anders. Daarom loont het om goed te kijken wat in jouw situatie het meeste voordeel oplevert.
Bij Allesopeenbatterijtje.nl kijken we graag met je mee naar jouw energieverbruik, zonnepanelen en mogelijkheden voor een thuisbatterij. Zo ontdek je welke oplossing het beste past bij jouw woning en hoe je slimmer met energie kunt omgaan. Schets hier jouw situatie en wij kijken met je mee!🔋
