In dit artikel vertellen we je over:
- Waarom de gasprijs stijgt wanneer er spanningen zijn in het Midden-Oosten
- Waarom ook de stroomprijs vaak stijgt als gas duurder wordt
- Waarom zonnige dagen niet automatisch zorgen voor goedkope elektriciteit
- Waarom energieprijzen tegenwoordig steeds meer schommelen
- Wat je als huishouden kunt doen om minder afhankelijk te worden van energieprijzen
- Hoe zonnepanelen, een thuisbatterij en dynamische energiecontracten hierbij kunnen helpen
De oorlog in het Midden-Oosten lijkt voor veel mensen ver weg. Toch merk je de gevolgen vaak direct in Nederland. Niet via het nieuws alleen, maar ook via je energierekening. Wanneer spanningen oplopen in deze regio stijgen vaak de gasprijzen. En als gas duurder wordt, stijgt meestal ook de prijs van elektriciteit.
Dat voelt soms tegenstrijdig. Zeker op momenten dat de zon veel schijnt en er steeds meer windmolens staan. Veel mensen denken dan dat energie juist goedkoper zou moeten worden. In werkelijkheid zit het systeem achter energieprijzen iets ingewikkelder in elkaar. Om dat goed te begrijpen moet je kijken naar hoe de energiemarkt werkt en hoe energie wereldwijd wordt verhandeld.
Waarom energieprijzen wereldwijd met elkaar verbonden zijn
Nederland produceert zelf nog maar een klein deel van het gas dat we gebruiken. Het grootste deel komt uit andere landen. Daardoor zijn we afhankelijk van internationale energiemarkten.
Gas wordt wereldwijd verhandeld, vaak via lange contracten maar ook via daghandel. Dat betekent dat de prijs continu wordt beïnvloed door vraag, aanbod en verwachtingen over de toekomst. Wanneer er ergens in de wereld een conflict uitbreekt in een regio waar veel energie vandaan komt, reageren markten vrijwel direct.
Zelfs als Nederland niet direct gas uit dat gebied haalt, kan de prijs alsnog stijgen. Dat komt doordat landen wereldwijd op dezelfde energiemarkt inkopen. Als ergens onzekerheid ontstaat, proberen landen vaak extra gas te kopen om hun voorraden veilig te stellen. Daardoor stijgt de vraag en loopt de prijs op.
Waarom het Midden-Oosten een belangrijke rol speelt
Energieproductie in de regio
Het Midden-Oosten is een van de belangrijkste energiegebieden ter wereld. Veel olie en vloeibaar aardgas wordt in deze regio geproduceerd. Daarnaast lopen er belangrijke scheepvaartroutes waar energie via tankers wordt vervoerd naar Europa en Azië.
Wanneer er spanningen ontstaan in deze regio ontstaat er direct onzekerheid over leveringen. Zelfs de kans dat transport verstoord kan raken zorgt ervoor dat handelaren hogere prijzen rekenen.
Onzekerheid zorgt voor hogere prijzen
Energiehandel werkt grotendeels op verwachtingen. Handelaren kijken voortdurend vooruit. Als zij denken dat er risico bestaat op leveringsproblemen, stijgt de prijs vaak al voordat er daadwerkelijk minder energie beschikbaar is.
Landen gaan bovendien sneller energie inkopen wanneer er geopolitieke spanningen zijn. Ze willen hun voorraden vergroten om risico’s te beperken. Daardoor stijgt de vraag op de wereldmarkt en lopen prijzen verder op.
Waarom gasprijzen invloed hebben op de stroomprijs
Veel mensen denken dat gas en elektriciteit twee losse markten zijn. In werkelijkheid zijn ze sterk met elkaar verbonden.
Hoe elektriciteit wordt geproduceerd
Elektriciteit wordt opgewekt door verschillende energiebronnen. Denk aan zonneparken, windmolens, waterkrachtcentrales, kerncentrales, kolencentrales en gascentrales.
De goedkoopste energiebronnen worden als eerste gebruikt. Zonne en windenergie hebben bijvoorbeeld geen brandstofkosten, waardoor ze vaak bovenaan staan in de volgorde van productie.
Maar er is een belangrijk punt. De prijs van elektriciteit wordt bepaald door de laatste centrale die nodig is om aan de vraag te voldoen.
De rol van gascentrales
Gascentrales staan vaak aan het einde van de productielijst omdat ze relatief duur zijn om te laten draaien. Toch zijn ze belangrijk omdat ze snel kunnen opstarten wanneer er extra stroom nodig is.
Wanneer er op een bepaald moment meer elektriciteit nodig is dan zon en wind kunnen leveren, moet er een gascentrale bijspringen. De kosten van die centrale bepalen dan de marktprijs van elektriciteit.
Dat betekent dat wanneer gas duurder wordt, de stroomprijs vaak automatisch meestijgt.
Waarom zonnige dagen niet altijd voor goedkope stroom zorgen
Veel mensen verwachten dat meer zonne energie automatisch zorgt voor lagere energieprijzen. In sommige gevallen klopt dat ook. Op zonnige dagen kan er veel goedkope stroom beschikbaar zijn.
Toch is er een belangrijke reden waarom de prijs niet altijd laag blijft.
Elektriciteit moet direct gebruikt worden
Elektriciteit is moeilijk op grote schaal op te slaan. Dat betekent dat productie op elk moment precies moet aansluiten op de vraag.
Wanneer de zon schijnt produceren zonnepanelen veel stroom. Maar wanneer de zon ondergaat, valt een groot deel van die productie weg. Tegelijkertijd stijgt vaak juist de vraag naar elektriciteit omdat mensen thuis zijn, koken en apparaten gebruiken.
Gascentrales vangen tekorten op
Wanneer zonne en windenergie niet genoeg stroom leveren moeten andere centrales het overnemen. Dat zijn vaak gascentrales. Als gas duur is, wordt de elektriciteit op dat moment ook duurder.
Daardoor ontstaan er steeds grotere prijsverschillen gedurende de dag. Op momenten met veel zon kan stroom goedkoop zijn. Maar zodra duurzame energie minder levert kan de prijs snel stijgen.
Waarom energieprijzen steeds meer schommelen
De energiemarkt verandert snel. Er komen steeds meer zonnepanelen en windparken bij. Dat zorgt voor veel duurzame energie, maar het maakt de markt ook minder voorspelbaar.
Zon en wind leveren namelijk niet altijd dezelfde hoeveelheid energie. Soms produceren ze heel veel stroom tegelijk en soms juist weinig.
Wanneer er veel aanbod is, daalt de prijs. Wanneer het aanbod plots afneemt en de vraag hoog blijft, stijgt de prijs. Dat zorgt voor grotere schommelingen op de energiemarkt.
Daar komt bij dat geopolitieke spanningen een steeds grotere rol spelen. Conflicten, handelsbeperkingen en internationale politiek kunnen de energieprijs snel beïnvloeden.
Wat je als huishouden kunt doen
Hoewel je geen invloed hebt op geopolitiek of wereldwijde energiemarkten, kun je wel invloed hebben op hoe afhankelijk je bent van energieprijzen.
Steeds meer huishoudens zoeken daarom manieren om zelf energie op te wekken, op te slaan en slimmer te gebruiken.
Zonnepanelen als eerste stap
Zonnepanelen zijn voor veel huishoudens de eerste stap. Ze zetten zonlicht om in elektriciteit die je direct in huis kunt gebruiken.
Hierdoor hoef je minder stroom van het net te kopen. Op zonnige dagen kan je huis zelfs grotendeels draaien op je eigen energie.
Toch gebruik je vaak maar een deel van de opgewekte stroom direct. Veel energie wordt teruggeleverd aan het net omdat de productie vooral overdag plaatsvindt.
Waarom een thuisbatterij steeds interessanter wordt
Een thuisbatterij kan overtollige energie opslaan. Wanneer je zonnepanelen meer stroom produceren dan je gebruikt, kan die energie in de batterij worden opgeslagen.
Later op de dag, bijvoorbeeld in de avond, gebruik je eerst de opgeslagen energie voordat je stroom van het net nodig hebt. Daardoor gebruik je meer van je eigen energie en koop je minder elektriciteit op dure momenten.
Daarnaast kan een thuisbatterij ook een rol spelen als noodvoorziening voor stroom. Sommige systemen kunnen een woning tijdelijk blijven voorzien van elektriciteit wanneer het elektriciteitsnet uitvalt. Dat betekent dat belangrijke apparaten in huis, zoals verlichting, een koelkast of internet, kunnen blijven werken tijdens een stroomstoring.
In een tijd waarin energienetten steeds zwaarder worden belast en storingen vaker voorkomen, kan dat een extra gevoel van zekerheid geven.
Slim inspelen op energieprijzen
Met een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs ieder uur. Op momenten met veel zon of wind kan elektriciteit zeer goedkoop zijn.
Een slimme thuisbatterij kan automatisch goedkope stroom inkopen en opslaan. Wanneer de prijs later stijgt, gebruik je die energie in huis. In sommige gevallen kan een batterij zelfs energie terugleveren wanneer de prijs hoog is.
Op die manier speel je actief in op prijsverschillen op de energiemarkt.
De toekomst van energie in huis
De rol van huishoudens op de energiemarkt verandert snel. Waar huizen vroeger alleen energie verbruikten, worden ze steeds vaker kleine energiecentrales.
Met zonnepanelen wek je zelf stroom op. Met een thuisbatterij sla je energie op. Met slimme systemen kun je je verbruik aanpassen aan momenten waarop energie goedkoop is.
Conflicten zoals de oorlog in het Midden-Oosten kunnen nog steeds invloed hebben op energieprijzen. Maar hoe meer energie je zelf kunt opwekken en beheren, hoe minder afhankelijk je wordt van schommelingen op de wereldmarkt.
Voor veel huishoudens wordt dat de komende jaren een belangrijke manier om meer grip te krijgen op hun energiekosten.
Benieuwd wat in jouw situatie het meeste oplevert?
Een thuisbatterij, zonnepanelen of een combinatie van beide kan je energierekening flink stabieler maken. Bij Allesopeenbatterijtje.nl kijken we graag met je mee naar jouw woning, energieverbruik en mogelijkheden. Zo ontdek je precies wat voor jou de slimste stap is.
Vul vrijblijvend jouw situatie in en wij kijken met je mee voor een advies op maat!
