De energieprijzen stijgen verder, en steeds meer huishoudens merken dat in hun maandbedrag. Volgens de Energiemonitor van de ACM van 16 oktober 2026 gaat het nu om ongeveer 3,7 miljoen huishoudens met een variabel of dynamisch contract.
Heb je zonnepanelen? Dan voel je de stijging minder hard. Nog wel. Want vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, en dan worden hoge prijzen voor jou een heel ander verhaal. We zetten op een rijtje wat er speelt en wat je eraan kunt doen.
Wil je weten hoe je meer van je eigen zonnestroom gebruikt? Bekijk welke thuisbatterij bij jouw woning past.
In dit artikel lees je:
- Waarom de energieprijzen nu stijgen en zo schommelen
- Wie de hogere prijzen merkt, en wanneer
- Waarom huishoudens op een warmtenet in 2027 een kwart meer betalen
- Wat stijgende energieprijzen betekenen als je zonnepanelen hebt, nu en na 2027
- Hoe je minder afhankelijk wordt van de energieprijs
Waarom stijgen de energieprijzen nu?
De energieprijzen stijgen vooral doordat de gasprijs op de groothandelsmarkt de afgelopen maand verder is opgelopen, naar de hoogste stand sinds december 2022.
Dat meldt de ACM in de Energiemonitor. De groothandelsprijs voor gas staat rond de 86 euro per megawattuur.
Ook stroom wordt duurder. Nieuwe stroomcontracten die leveranciers aanbieden, werden de afgelopen maand 5 tot 8 procent duurder, afhankelijk van de looptijd. Dat is geen toeval: gascentrales bepalen vaak mee wat stroom kost. Hoe dat precies werkt, lees je in heeft de gasprijs invloed op de stroomprijs?
De achtergrond van de gasprijsstijging zetten we op een rij in ons artikel over de gasprijs op het hoogste niveau in jaren.
Waarom schommelt de gasprijs zo sterk?
De gasprijs reageert direct op nieuws over het conflict met Iran, waardoor de prijs de afgelopen maand meerdere keren binnen één dag zo’n 5 procent steeg of daalde.
Zulke sprongen zie je niet meteen terug op je rekening. Hoe snel je ze merkt, hangt af van je contract:
- Dynamisch contract: je gasprijs verandert per dag. Je voelt elke sprong, omhoog en omlaag.
- Variabel contract: je leverancier past de tarieven af en toe aan. De stijging komt dus meestal later.
- Vast contract: je merkt niets, tot je contract afloopt.
Twijfel je welk soort contract bij je past? In de verschillende energiecontracten leggen we de verschillen uit.
Wie merkt de stijgende energieprijzen, en wanneer?
Huishoudens met een variabel of dynamisch contract merken de stijgende energieprijzen nu al, huishoudens met een vast contract pas als dat afloopt en huishoudens op een warmtenet vanaf 1 januari 2027.
Variabel of dynamisch contract: nu
Volgens de ACM hebben ongeveer 3,7 miljoen huishoudens zo’n contract voor stroom en gas. Zij zien hun maandlasten nu al stijgen. Het aantal huishoudens met een dynamisch energiecontract blijft groeien.
Vast contract: zodra het afloopt
Met een vast contract staat je tarief vast tot de einddatum. Daarna kom je volgens de ACM automatisch op een variabel contract terecht, en dan betaal je de prijzen van dat moment.
Warmtenet: vanaf 1 januari 2027
Ongeveer 700.000 huishoudens zijn aangesloten op een warmtenet. Zij merken de hoge prijzen vanaf 1 januari 2027. Lees verder voor het waarom.
Waarom wordt het warmtenet in 2027 een kwart duurder?
Het warmtenet wordt duurder omdat de maximumtarieven voor warmte gekoppeld zijn aan de gasprijs, en die is fors gestegen.
De ACM stelt ieder jaar in december de maximumtarieven voor warmte vast. Daarvoor kijkt de toezichthouder naar de gemiddelde prijs van vaste gascontracten op drie peilmomenten: 23 september, 23 oktober en 23 november 2026. Op basis van het eerste peilmoment verwacht de ACM dat een gemiddeld huishouden (25 gigajoule per jaar) in 2027 zo’n 25 procent meer betaalt voor warmte.
De ACM roept warmteleveranciers op hun tarieven alleen te verhogen als dat echt nodig is vanwege hun kosten. Leveranciers die geen aardgas gebruiken om warmte te maken, kunnen hun tarieven volgens de ACM lager houden. De toezichthouder onderzoekt komend jaar ook opnieuw of warmteleveranciers te veel verdienen.
Woon je aan een warmtenet? Dan helpen zonnepanelen of een thuisbatterij niet tegen een hogere warmterekening. Ze helpen wel bij je stroomrekening.
Merk je stijgende energieprijzen als je zonnepanelen hebt?
Ja, maar minder dan zonder zonnepanelen: elke kilowattuur die je zelf opwekt en gebruikt, hoef je niet in te kopen tegen het hogere tarief.
Zolang de salderingsregeling nog geldt, heb je zelfs een extra buffer. Stroom die je teruglevert, mag je wegstrepen tegen stroom die je van het net haalt. Dat gebeurt tegen hetzelfde tarief dat je voor stroom betaalt. Stijgt dat tarief, dan stijgt de waarde van je gesaldeerde stroom gewoon mee.
Twee kanttekeningen. Je zonnepanelen maken je gasrekening niet lager. En in de winter wek je weinig op, terwijl je dan juist het meeste verbruikt.
Wat verandert er vanaf 2027 als de energieprijzen hoog blijven?
Vanaf 1 januari 2027 krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding, waardoor het verschil tussen wat je betaalt voor stroom en wat je krijgt voor terugleveren groter wordt naarmate de prijzen stijgen.
Volgens de Rijksoverheid stopt de salderingsregeling vanaf 1 januari 2027. Voor stroom die je teruglevert, krijg je dan een terugleververgoeding van je leverancier. Tot 2030 moet die minimaal 50 procent van het kale leveringstarief zijn. Dat is de stroomprijs zonder energiebelasting en btw.
Daar zit het verschil. Stroom die je inkoopt, betaal je inclusief energiebelasting en btw. Voor stroom die je teruglevert, krijg je geen energiebelasting en btw terug, en de vergoeding kan lager zijn dan de kale prijs. Vaak betaal je daarnaast nog terugleverkosten.
Kortom: hoe hoger de energieprijs, hoe meer elke kilowattuur waard is die je zelf gebruikt in plaats van teruglevert.
Dat maakt zonnepanelen niet minder interessant, wel anders. Zelf je stroom gebruiken wordt de sleutel, zoals we ook uitleggen in zonnepanelen na de salderingsregeling.
Hoe word je minder afhankelijk van stijgende energieprijzen?
Je wordt minder afhankelijk van stijgende energieprijzen door minder energie in te kopen: meer eigen zonnestroom zelf gebruiken, je verbruik slim verschuiven en zuinig zijn met gas.
1. Gebruik je zonnestroom overdag
Zet de wasmachine, vaatwasser of droger aan als de zon schijnt. Laad je elektrische auto overdag als dat kan. Dit heet verbruik verschuiven en het kost niets.
2. Bewaar zonnestroom voor de avond
Met een thuisbatterij sla je overdag stroom op die je ’s avonds zelf gebruikt. Zo gaat je zelfconsumptie omhoog. Eerlijk is eerlijk: zolang je nog saldeert, verdien je een batterij daar meestal niet mee terug. Na 2027 verandert die rekensom. Of het voor jou uitkomt, lees je in is een thuisbatterij rendabel?
3. Laat je batterij slim sturen op de prijs
Schommelen de prijzen sterk, dan zijn er ook goedkope momenten. Met een dynamisch contract kan je batterij laden als stroom goedkoop is en ontladen als die duur is. Daarvoor heb je een energiemanagementsysteem (EMS) nodig. Meer hierover in thuisbatterij sturen op uurprijzen. Wat het oplevert, hangt af van de prijsverschillen en je verbruik.
4. Bespaar op gas
Een batterij of zonnepanelen doen niets aan je gasrekening. Daar helpt alleen minder verbruiken. Volgens de ACM verbruiken vooral kleine verbruikers sinds 1 juli al minder gas dan vorig jaar, in totaal zo’n 5 procent minder.
Wat kun je deze maand al doen?
Begin met drie snelle checks, dan weet je waar je staat voordat de winter en 2027 eraan komen.
- Check je termijnbedrag. Past het nog bij je verbruik en de nieuwe tarieven? Een te laag bedrag betekent later een hogere eindafrekening.
- Check de einddatum van je vaste contract. Zo weet je wanneer je op een variabel tarief komt.
- Kijk hoeveel stroom je teruglevert. Dat staat in de app van je leverancier of op je jaarafrekening. Precies die stroom levert vanaf 2027 minder op. Het is ook een goed startpunt om te bepalen welke thuisbatterij je nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel huishoudens merken de stijgende energieprijzen?
Volgens de ACM merken ongeveer 3,7 miljoen huishoudens met een variabel of dynamisch contract de stijgende energieprijzen nu al. Huishoudens met een vast contract volgen zodra hun contract afloopt.
Hoeveel duurder wordt het warmtenet in 2027?
De ACM verwacht dat een gemiddeld warmtenethuishouden in 2027 zo’n kwart meer betaalt voor warmte. De definitieve maximumtarieven stelt de ACM in december vast.
Waarom schommelt de gasprijs zo?
De gasprijs reageert op nieuws over het conflict met Iran. De afgelopen maand steeg of daalde de prijs volgens de ACM meerdere keren binnen één dag met ongeveer 5 procent.
Helpen zonnepanelen tegen stijgende energieprijzen?
Ja, voor je stroomrekening: wat je zelf opwekt en gebruikt, hoef je niet in te kopen. Op je gasrekening hebben zonnepanelen geen invloed.
Wordt een thuisbatterij interessanter als de energieprijzen stijgen?
Na het einde van de saldering wel, omdat elke kilowattuur die je zelf gebruikt dan meer waard is dan een kilowattuur die je teruglevert. Hoeveel dat oplevert, hangt af van je situatie.
Is er hulp als je je energierekening niet kunt betalen?
Ja. Volgens de Rijksoverheid kun je van 4 januari tot en met 7 mei 2027 een aanvraag doen bij het Noodfonds Energie, als je aan de inkomenseisen voldoet. De tegemoetkoming ligt tussen 120 en 1.800 euro.
Zo, alles op een (batte)rijtje
De energieprijzen stijgen, omdat de gasprijs op het hoogste niveau sinds eind 2022 staat. Met een variabel of dynamisch contract merk je dat nu. Met een vast contract later. En op een warmtenet vanaf 1 januari 2027, met naar verwachting een kwart meer kosten.
Met zonnepanelen merk je minder van de stijging, zolang je nog saldeert. Vanaf 2027 telt vooral hoeveel stroom je zelf gebruikt. Hoe hoger de prijzen, hoe belangrijker dat wordt.
Wil je weten hoe je meer uit je eigen zonnestroom haalt? Vraag vrijblijvend advies aan.
